ENGLISH
HRVATSKI
ART-e-FACT, STRATEGIES OF RESISTANCE IZDANJE 01: ILEGALNA IMIGRACIJA [TI SI OVDJE] IZDANJE 02: UTOPIJA IZDANJE 03: TECHNOMYTHOLOGIES IZDANJE 04: GLOCALOGUE
UVODNIK BIBLIOGRAFIJA O ART-e-FACTU KONTAKT
ARTWORK
POGLEDAJ STILLOVE
Fotograf iz rada
Love Shop Sokola Beqirija
Sokol Beqiri


RADOVI UMJETNIKA
Točka susreta: Traganje
Tanja Dabo
SUSJEDI

Točka susreta: Traganje
Tanja Dabo
 
Love Shop Sokola Beqirija
Sokol Beqiri
 
Strah od pridošlica
Ivana Keser
 
Sloboda
Nebojša Šerić Šoba
 
Balkan - Ich wohne in berlin
Jovan Balov
 

RADOVI UMJETNIKA

PUTOVNICA
 
PUTOVANJE
 
IZMEĐU
 
RAZGLEDNICE
 
SUSJEDI
 
DOMA
 



UMJETNICKI RAD
SUSJEDI

Love Shop Sokola Beqirija
Sokol Beqiri

Na kosovskoj umetničkoj sceni pojavila se '90 godina generacija umetnika koja je dovela u pitanje raniji akademizam, nacional-romantizam i modernizam provincijalnog tipa. Ključna figura toga obrata bio je Sokol Beqiri (1964, Peć).

Osnovne karakteristike umetnosti Sokola Beqirija su konceptualnost, (samo)refleksivnost i radikalnost. Od svojih prvih radova, sredinom devedesetih, Beqiri se direktno i iskreno bavi tamnom i demonskom prirodom čoveka, pri čemu se ne libi ni samoironiziranja svoga položaja umetnika, aplicirajući u brutalne objekte i instalacije svoje klonirane likove, ili alijenirane delove tela (kosa, nokti...).

Nakon rata, Sokol Beqiri još otvorenije tematizuje skandal zla u realnosti i umetnosti. Nadovezujući se na čuveno pitanje Teodora Adorna o (ne)mogućnosti poezije/umetnosti nakon Auschwitza, Beqiri se kreće tamnom zonom ideje i prosedea koji se platonistički mogu nazvati mimezom zla. Performans izveden na zgarištu Stare Čaršije u Peći, zatim onaj izložbi Kosovska Golgota (Novembar, Decembar 1999), Instalacija Think Pink (2001), Hallo Christo!:Greetings from Peja, zatim video radovi Milka (2000) i New York, New York (2001) , instalacija Kad anđjeli kasne (2001) nisu samo vizuelne reminscencije i umetničke reakcije na ratna zverstva. Ona postavljaju pitanje saučesništva u zlu, kojeg nije pošteđena ni umetnost.

U novim radovima Fuck You (Izložba "Beautiful Strangers", Galeria IFA Berlin 2001), Beqiri's Love Shop i Building the Walls (2001 Strasbourg, Workshop Mobility and Nomadism in Multicultural Europe"), Beqiri napušta opsednust zločinom i nasiljem i započinje novu seriju radova pod skupnim naslovom Love Signs. U poređjenju sa krvlju i brutalnostima iz ranije serije, nova se čini lepršavom i veselom. Međjutim, pitanja koja on sebi i nama postavlja u ovim radovima jednako su radikalna i blasfemična kao i ona iz prethodne serije, budući da je njihova intencija razobličenje dvoličnosti drugih vidova socijalnog nasilja.

Već u video radovima (Milka, New York...), Beqiri je ironijski potencirao duboku distancu koja deli, ali i spaja, svet zla i nasilja i svet luksuza i obilja. Oni se mogu shvatiti i kao replika na gađenje Zapada prema tzv. "balkanskom varvarstvu". Umetnik, međutim, sugeriše da je i Zapad, na preinačen i sofisticiran način, jednako zao i krvoločan. Temelji civilizacije su svakodnevno nasilje i klanje miliona zivih bića, kojima se i tamo i ovde, u "barbarskim' zemljama, hranimo. Svet je na neki način ujedinjen u nasilju i zlu. "Mi smo vase naličje, druga strane medalje", implicitna je poruka Beqirija zapadnoj nadmenosti. Ali, poruka se može iščitati i u obratnom smeru, prema nama, da je, naime, sveti i bogati Zapad, kao naš hiperdizajnirani ideal sa reklama, samo hiperulepšana i idealizovana slika istoga zla i očajanja, govana u kojima se nalazimo.

I u projektu "Mobilnost i nomadizam umetnika u multikulturnoj Evropi", Beqiri zadržava isti temeljni ironijski stav o dva lica istoga sveta. Ako smo u znacima mržnje i nasilja/razaranja isti, samo što ste vi bogatiji i umete bolje da upakujete svoje promašaje i strahove, i imate daleko višu cenu, onda smo isti i u znacima ljubavi, ali na neki način sa obrnutim redom u ispoljavanju potencija, jer mi u našem siromaštvu nemamo šta da skrivamo i skloni smo prodaji, podajemo se i prodajemo.

Ideja je suptilnija. Beqiri slika kurve na ulicama Strasbourga, jednog od centara Evrope, kako mašu zastavama Evropske Unije. Ima li mobilijnih stvorenja od kurvi? I to upravo ulične droce koje su najčešće ilegalno došle sa Istoka u Evropu snova i ideala.

Postavlja se suštinsko pitanje: ko koga jebe u toj mobilnosti i multikulturalnosti razdvojenje i ponovo spojene Evrope? U znakovnom smislu mi istočnjaci jebemo vas zapadnjake, jer ste vi naš ideal, nasi prinčevi iz bajke, iako vi mislite da jebete nas, jer možete da nas platite i poravnate račune.

U projektu inače nema ničeg perverznog, osim prostituciji prirođenog kiča (kič je, inače, stalna opsesija Beqirija, od njegovih najranijih radova). Ipak, ironijski, vrhunski kič u ovim slikama očitava se ponajviše u plavim zastavama UE, sa onim krugom zlatnih zvezda, kao prizemljenog i nomadskog sazvežđa koje Evropu ujedinjuje u laži. Nomadska invazija Evrope gde Istok može uglavnom slobodno da prodaje samo svoje telo, svoj pičke i svoje kurce, vraća nas na lajtmotiv Beqirijeve ideje o gotovo bezizlaznoj dvoličnosti i pervertiranosti civilizacije.

Sokol Beqiri
Umjetnik, živi i radi u Peći, Kosovo
sokol_b@yahoo.com


Shkelzen Maliqi
Kustos i kritičar, živi i radi u Prishtina, Kosovo
(shmaliqi@hotmail.com)









IZVJESCA
MAP
IMAGE OF BODO KAPING
INTERVJU
Intervju s Bodom Kapingom
PREGLED

Trgovanje ljudima
Lovorka Marinović
Konjukturna trgovina seksualnim robljem -- krijumčarenje i iskorištavanje žena

MIGRACIJE KAO GLOBALNI I LOKALNI PROBLEM
Božena Katanec
Sloboda, frustracija i zemlje između toga

Intervju s Bodom Kapingom
Oliver Ressler & Martin Kren
Isječak iz video rada "Border Crossing Services", ("Usluge prijelaza granice")


PISANJE
LOOKING FOR A HUSBAND WITH AN EU PASSPORT BY TANJA OSTOJIC
ONLINE
Tražim muža s EU putovnicom
Tanja Ostojić
TEORIJA

ZATOČENICI GLOBALNE PARANOJE
Žarko Paić
Ježevo kao permanentna zona sumraka između granica, politike i ideja.

RAZMIŠLJATI U IZGNANSTVU
Suzana Milevska
Živim, obitavam znaei isto što i jesam... Filozofske ideje koje nas povezuju s našim životnim prostorom.


Ježevo - priča bez sretnog svršetka
Marina Gržinić
Ježevo kao cordon sanitaire (sanitarni pojas) Europe.

ILEGALNI MIGRANTI I KRAJ KAPITALIZMA
Rastko Močnik
Besprimjerna globalna nejednakost - konačna kriza kapitalizma?